Kazimierzowi i Julii Stabrowskim



Mrok Wichru Halnego opowiem tym, w których serca Wola Potęgi wyrzuciła 

strzały mroczne i wieczne ze swego kołczanu; na obszarach tej 

bezmiernej Ruiny, którą jest Polska - takim, którzy rozumieją Tytanizm 

Narodowej Rozpaczy.

Ten ponury poemat nie jest bajroniczny, nie jest już nawet dantejski: nie 

zstępuje on do Hadesu z miejsca wiary i modlitwy, jakim jest Ziemia: 

miejscem jego narodzin jest Inferno - stanowi on dokument Grozy, jaka 

trwa w głębinach podświadomych ludzkiego serca.

Kosmiczne te melodie, poczęte u bram żelaznych Sfinksa 

Warszawskiego -

[jedynym Sfinksem Warszawy jest Cytadela]

że więc melodie Kosmiczno-Narodowej Męki na wałach Cytadeli śpiewane 

być nie mogą -

dlatego aż w Tatrach szukają swego wyrazu wśród skał



Narodowe mroczne dzwony, jak z spiżu otchłanie -

nie mogę ich poruszyć, aby zagrały zmartwychwstanie!

Jestem Szatan, z wnętrzem swych wężów rozpełzłych w jaskini,

gromami strącam świat nadziej, i w mroku rządzę z tobą, Śmiertelna 

bogini!

Tu na gwiaździstych górach pośród jodeł - my we dwoje,

błękitne meteory kapią z gromnic w oczy Twoje!

Tobie jednej zrozumiałą Wichrów Pieśń ponura:

porywam Cię i niosę na koniu spadającym z nieba -

na wierzchołki Czarnego Hawrania u śnieżnego żleba.

Zniszczyłem ziemi raj: w pustyni lśni gwiazda Ahura,

rozsiewa mżenia snów - ja pogubione zbieram nieszczęść krucze pióra!...

Nieszczęście nigdy nie idzie samo, lecz wchodzi zawsze Wielką Bramą:

powoli ją odmyka w mroku, jak ognik błotny się skrada...

W dziedzińcu Myśli nagle znika -

schodząc w podziemia, gdzie serce marznie w aureoli.

Z gór pełzną chmury - moich dworzan mrowie -

na mózg się kładną ciężkie ołowie.

Lasy w trumnach uśpione; grobowych jaskiń kurytarze

tęczują zbrojami hetmanów - mgły zmarłych idą w rajskie wirydarze.

Pioruny warczą u nóg mych... W milczeniu wchodzę na Łomnicy wieżę -

nagłymi susy dopędza mię, wbiega na głazy nieznane zwierzę.

W jaskini, gdzie Walkirio, łkałaś co dzień -

ból podziemny mgli się - tuż za jodłami się skrada Morze - ciemny 

zbrodzień.

Mówią, iż zamek Czorsztyn od mgły tej się kruszy

i przechyla ku moczarom.

Mnóstwo ziół trujących: tojady, szalej i belladonny -

u stóp jodeł olbrzymich prastarych i gonnych.

Jeszcze są wielkie na nizinach sady,

jeszcze jest wieś, gdzie ujrzeć mogę ducha - tatrzańskiej Lizy Monny!. 201

W kolumnadzie mych biesiadnych sal jeszcze gwarno -

w zagwiezdne sfery patrzy towarzysz Merlina -

wśród murów katedry Kezmarskiej milczy - nie przeklina -

jakby świat był mu już rzeczą minioną i marną!

Zmącił ciszę podziemny cmentarzowy gong -

o, jak straszny jego jęk, jak ponurych pełen mąk!...

Wdziera się tłum zamaskowanych z Los Caprichos Goi!

Kardynał-Księżyc wschodzi, za nim nawałnica.

Nagie tańczą widma, kandelabr na ziemi

oświetla głębiny Tatr i Wenus, jak na murach Troi.

W jeziorze Gehenniczne lica.

Tańczą upiory z kasztelankami zimnemi.

Wino chmur krwawi się - ryk Minotaura -

jakby nie wino to było, lecz wina!

Jawory tysiącletnie wśród gromów już brzęczą, srebrem

zakwitają. Kardynał-Księżyc, starszy od gór,

idzie z pięknym gwebrem,

który przyniósł indyjską naukę: kręgi czynią na lazurach

wody, trójkąty przeciw nieszczęściu na górze i w chmurach.

Umarli spoglądają za horyzont ku morzu -

skąd ma się zjawić - Walkiria! ta znad Morskiego

Oka wyśniona Ondyna!

Katedra Lodowców rozwarta - i w całym Zaniku szykują turnieje:

moja żona z Walkirii Wolnej ma być!...

Jak cicho się zaśmiał ten wariat!...

"Błogosławieństwo Czarta z Wami!..."

znika na wzgórzach, gdzie limby z długimi igłami

pachną jak włosy mej Walkirii - rudo złe.

W pucharze krysztalnym dałem wino kapitanowi -

mój druh Wiatr Wschodni, który ją przywiózł na chmury okręcie!

Padł w męczarni, konając, rzekł:

- Niechaj Niewiadome cię ukarze!

niż Aquatoffana, co zabija papieżów, gorszą jest miłość

z głębin upiornych wyzwana! -

Wśród milczenia wlatuje czarny cień:

rozpoznawszy go, widzę, że to jest olbrzymi kruk.

Wzrokiem z Antarktycznego Morza

mrozi piorunów rycerstwo i powichry sług.

Ukryli się wszyscy, tylko Kardynał Mag

rozmawia z ptakiem w języku nieznanym.

Kiedy ukończył Mszę do Bafometa w niebiosach tej sali biesiadnej -

rozległ się trzask piorunowej iskry!

Ciemność potopu! zostałem tylko ja przy Zmarłej i ten kruk wszechwładny.

Spod chmur jął się wybijać zmierzch: świst w rokicinach,

zimny wiew - trupie palce coś w głębinach przędą.

Na mój honor, piękny gobelin, godny Lucifera:

w morzu chmur, gromami nabitem,

lśniło miasto demonów Ragnarok. Katedra zwieszona

jest ku otchłani gorejącym szczytem.

Potępieńczy słyszę jęk: - Maledictus in beneficiendo! -. 202

Idę po górach w mroku, pośród antycznych kolumnad w za ćmionym 

ogrodzie.

Wokół zamku mojego kraina zgłodzona:

jakby sobótki jarzą się wioski: krzyki morderców tam jeszcze dalekie,

ale już po ugorach i manowcach idą widma kalekie, w gęste zapadają lasy

Za mną w ślad kroczy obłęd - i chmury, jakby szatańskie kolasy.

- Nie trwóż się, Duchu, mury tu wysokie, masz zawsze dla wyjścia furtę 

potajemną.

- Nie trwóż się, że Wolność, jak wielkiej kolumny nieśmiertelny złom -

- przyzywa grom! -

Zawarkło niebo, Morze u skał moich szumi -

Morze Ja zarówno kryjemy swe winy!

Z leśnej ponurej głuszy wyleciał śpiew maleńkiej ptaszyny -

wtem zamilkł, jak przed wzrokiem gadu - runął zabity mą męką tajemną!

Kłębią się chmury w ciemnościach złe; wrony wyleciały z lasu, jakby z 

miejsca niewidzial-

nych zbrodni, nad rzeki upiornym gorejącym łukiem.

Na szczycie gór modlą się głazy wieczne, beznadziejne.

Rozmawiam, jak z Horeba wirchu.

Ktoś w bezmiarze wysokości rzekł:

[Nic więcej, prócz:] - Jestem! - na mękę mą przysięgam, wiem już 

bezgranicznie!

Idę wśród mroku fal morskich - łamią się spektry Miesiąca.

Na Skałach Przeznaczeń symfonią huczy miłość nie ginąca.

Któż o głębiach wie? życie zawiera się w wielkim wykuciu gromem dwóch 

słów: Tak - i Nie!

Wracam do zamku: - zda się, inna okolica,

mgła owinęła mój pałac; na furtach ukrzyżowane ciała i rządzi Magia 

ciemna, trupiolica.

Żyjących nie ma... Któż światła zapalił?

w mroku jarzy oknami krwawymi Zamek.

Wielkie lasy, ciemne pola, z niewiadomych gór płynące rzeki.

Wśród mokradeł ognik się rozjarza -

tam Kometa chce mi wróżyć, mówi... żem Daleki,

że mam szczęście niezgadnione, jak na górach żarza...

Wróżebne przywtórzyły w obłokach pioruny!

Wstań, mężna Duszo, wszechświat minie, jak głos z naderwanej struny -

lecz w otchłaniach przetrwa Miłość i Duma wiecznego Korsarza!

Znów słyszę Twój głos: "Jestem!"

z wyżyn minionych, z głębin nie wyjawionych -

nic więcej, prócz: "Jestem!" - na mękę mą, przysięgam,

wiem już bezgranicznie!

W jaskini grobowej tli się lampka: na żałobnym łożu

Miłość moja miniona - Mesjaniczna Polska:

twarz łuską krasną okryta, ramiona - jak u szkieletu, co konał w bezdrożu.

Wzrok zalepiony ropą nagle się rozwiera:

w mą Jaźń najgłębszą patrzy modra sfera tych oczu.

Milczeniem dziecka zabitego mówi, żem ją opuścił, idąc w straszne tajnie 

złego.

Nigdy nie ujrzym się już - -

Mrok, w górze nade mną, zagryzł moje serce.

Wola moja zabija! Nikt nie ujmie męki!. 203

Idę, w ogniu milczenia, w mogile kamiennej udręki!...

Wśród zwątpienia słucham trującej Szatanów nauki.

Zamek duszy w ruinie! Jeszcze w podziemia iść muszę -

tak morderca przygląda się miejscu...

Nagły krzyk - męczonego na torturach wariata?

nie, zagrzebanej żywcem Miłości.

Myśl się ma oniemia...

wrzask, śmiech straszliwy - bicie głową na murach więzienia w ciemności -

milczenie mogił: bluźnierstwo wszechświata!

Tłum zamaskowanych idzie przez cmentarze w mroku,

niosą pochodnie jarzące ku wielkiej przedpogrzebnej wieży.

Ktoś za mną szepcze: - "Ciebie On z łowczych wyzwoli obieży - !"

Obróciłem się nagle - widmo znikło. Padam w zarosły trawą grobowiec i 

twarz kryję.

Głoskami Baltazarowymi tu milczenie wyje.

Taras nad morzem. Huczący orkan złowieszczego mroku.

Zmurszałe drżą wieże, palą się krużganki...

Z wyżyn piekła runąłem -

w mrok, w mrok! w czeluście Ananki!


Wśród nocy głuchej zagrał dzwon,

nikt nie wie, skąd przychodzi on -

kościół zamknięty, proboszcz w śnie -

a cóż tam w mroku leci - mknie?

pogrzeb? lecz co te mary konne

znaczą - i jęki - i śpiewy studzwonne?



Zawrzyjmy drzwi i okna chat -

będzie to dżuma albo grad,

ale upiory gonią w las -

sznur niewidzialny wlecze nas -

i my za nimi - połą kryjąc

twarz - idziemy na wpół żyjąc.



Przez wądół leśny, grzęzaw ług,

gdzie się nie wrzynał nigdy pług,

przez bór, gdzie szumi skrzydłem strach,

jak dusze błędne idziem w snach.



Stare zamczysko, drzewiej gród,

ponoć olbrzymów byt tu lud -

czepia się mszały z głazem głaz -

płomień wybuchnął i zgasł.



O czymże gęślarz gra?

w ciemnościach zejdzie Bóg -

i w kim nie żywie skra -

ten się obali z nóg.



O, widzim otchłań już -

stoi w łachmanach król -

i krwią napełnia kruż -

może to lek? a może ból?



Na tronie Dziewa śni,

chochliki w wieńcach róż -

jak w one idziem dni

do Chrystusowych zórz.



Obudźcie, Panie, ją -

obudźcie z onych mar,

w których się dusze rwą,

gdy je skamieni czar.



I podchodzim mrący do zmarłej,

i całujem gnijącą tę dłoń -

sine wargi się bólem rozwarły,

a robaki żłobią jej skroń.



Odór - stęchlizna -

na sercu blizna -

żali mordercę? że w pokutnych

giezłach - do cieniów pielgrzymujem smutnych?



Czemu na czole mym krew?

a czemu w oczach Twych srom?

a czemu łamie się śpiew -

to w hymn, to w jęk - to w grom?

~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~

Hej, hej! ze smoczych gniazd

wypełza czarny gad -

w koronie siedem gwiazd,

kwitnący wokół sad.

Dębowe grube pnie

żelazną łuską gnie,

płomieniem krwawym lśni -

krótkie są człeka dni -

serce zamiera nam -

u śmierci stoim bram;

w sercu się mroczy grób,

węża jesteśmy łup.

Ni jak zmarznięte krzewiny

ścięte szronem -

prężą się lwie drużyny

przed zaskronem.

On jeden z wolna paszczę

zwraca w krąg -

i toczy nas, jak praszczę,

w mgliwie łąk.

I grają nam, jak skrzypki,

zielska pól -

wije się przy nas chybki

czarny ból.

Aż tam gdzie w bagnach okno -

bez dna toń -

i gdzie rosiczki mokną,

łamiąc dłoń -

topią się i nurzają

duchów ćmy -

skrzypeczki śpiewne grają:

tęskne-śmy!

A duch w koronie gędzi

niemą pieśń -

i szlocha na krawędzi,

patrząc w pleśń.

I zepchnął go tam dłonią

Witeź Włast,

odziany złotą bronią

z klętych gwiazd.



I przeciw smoku dumnie

zagrał w dzwon -

a młoda pani w trumnie

krwawi szron.

A cały srebrem tkany

śpiżów król -

jak słońce - gdy tumany

kurzy z ról -

tak on roztęczył smoka

aż do chmur -

a noc szafirooka

schodzi z gór.

I tam na nieba morzu

skrzy się gad,

a my - jak na przestworzu

bujny kwiat.

A pieśń ogniami błyska -

wichrem wiar -

jakby przez uroczyska

wionął żar.



Orły! niechaj wam ukażą szlaki w błękitach -

w lesie tur, w stepie sumaki -

a potoki na granitach,

a w morzu wiry Malsztromu -

a w chmurach - śpiew gromu.



Na poboju legło sto tysięcy

młodzianów -

każdy jęk - każda rana więcej

mówi niż mądrość brahmanów,

bo umierał wszechświat w każdym łonie,

a bóg - słońce szydziło na tronie.



Oto wyschły w posusze las dębów -

zapalę -

i tryśnie z ożywionych zrębów

ognia zachwyt, a nie żale -

kto się dotknie mego mroku -

wzleci jak Perkun w obłoku.



Ja nie będę wam grał pieśni smutnej,

o Cienie!

lecz dam tryumf dumny i okrutny,

co zawali błękitów sklepienie

i zdruzgoce -

waszych bogów tęskniące bezmoce.



I powiodę was w kraj zórz polarnych

z dźwiękiem rogów -

i zakrwawię u kamieni ofiarnych -

i przekuję was ludzi - w półbogów -

dziką pieśnią serca wam zachwycę -

a do ręki dam grom - i orlicę.



Ognie! niechaj was wśród mroków rozżarzą,

Ocean! niech was wichrami napoi -

jak archanioł z łańcuchem w gwiazd zbroi

zejdźmy się z Bogiem twarz z twarzą.



I cały ogromny lud -

jak w burzy lecący śnieg -

rwał się na szczyty gór -

w siedmio-płomieniu gwiazd.